|
Pagina 1 van 2
 Enige tijd geleden bracht ik in het kader van een bronnenonderzoek
een week door in Edinburgh, de hoofdstad van Schotland. In de spaarzame vrije
tijd die ik mij gunde, bracht ik een kort bezoek aan het Nationaal Museum van
Schotland. Ik had mij in het geheel niet voorbereid en trad dan ook onbevangen
het gebouw binnen. Mijn interesse ging wel direct uit naar de prehistorische en
vroegste historische afdelingen. Aanbeland in de 12e eeuw viel mijn
oog op een collectie schaakstukken. Ik heb genoeg historische kennis opgebouwd
om te weten dat het spel zich vanuit Arabië vanaf de vroegste middeleeuwen over
Europa verspreidde. Heel in de verte had ik eens iets gelezen over de zg.
‘Lewis' Schaakstukken. Ik realiseerde mij onmiddellijk dat ik er met mijn neus
bovenop stond. De 78 stukken, gesneden uit walrusbeen, werden in 1831 op het
Britse eiland Lewis ten westen van Schotland gevonden en hebben vermoedelijk
tot minstens vier spelen behoord. Zij waren van Scandinavische oorsprong en
konden omstreeks 1200 gedateerd worden, de tijd dat de Noormannen heer en
meester waren op de Schotse eilanden, met name de Orkney's en Hebriden. De
collectie bestaat uit 8 koningen, 8 koninginnen, 15 ruiters, 12 torens in
diverse gedaanten, en 19 pionnen. De hoogte varieert van 10,3 tot 7,3 cm.[1] Zij behoren tot het cultuurgoed van
de ‘Gaelic world', waar zij ongetwijfeld op waarde werden geschat. De collectie
is helaas niet bij elkaar gebracht. Een gedeelte ligt in het British Museum.
Dat museum kennende, denk maar aan de Elgin Marbles'is niet happig om afstand
te doen van haar stukken. Het zal wel iets te maken hebben met de nog altijd
springlevende reminiscenties tussen de Engelsen en de Schotten. Als
schaakliefhebber was het in ieder geval een bijzondere ervaring om een gedeelte
van dit koninklijke spel terug te vinden in een buitenlands museum en ik ben
inmiddels in het gelukkige bezit van een kopie van één van de koningen.
Tot slot wil ik u niet een ‘Gaelic' lofgedicht uit de 13e
eeuw onthouden, geadresseerd aan ‘Angus of Islay', die in de lijst van koningen
van Lewis beschreven staat en die zijn koningsschap erfde van zijn vader
Donald:
"To you he left this dwelling
place, yours is each breast plate,
yours is each treasure... his tapering
swords...his brown ivory chessmen"
Drs. Piet de Jong,
Voorzitter SVM
[1] E.H. Schuyer, Het Schaakspel in de kunst- en cultuurhistorie, Van Dishoeck,
Bussum, 1968
Bekeken: 2699
<< Begin < Vorige 1 2 Volgende > Einde >>
|
